Steeds meer mensen willen dicht bij hun familie wonen. Soms omdat een kind geen betaalbare woning kan vinden, soms omdat een ouder meer nabijheid wil. Een familiewoning op eigen erf is dan een interessante oplossing: een zelfstandige woning in de tuin, waarbij iedereen zijn eigen privacy houdt.
Bij Moduhomes denken we graag met je mee over wat er op jouw erf mogelijk is. In deze blog lees je wat een familiewoning is, voor wie deze bedoeld is, welke regels gelden en hoe groot een mantelzorgwoning mag zijn.
Wat is een familiewoning op eigen erf?
Een familiewoning is een zelfstandige woning die je op het erf van je eigen woning plaatst, bedoeld voor een familielid en diens huishouden. Denk aan een kind dat nog geen eigen woning kan vinden, of aan ouders die graag dichterbij willen wonen.
Sinds 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking getreden. Daarmee is er een landelijke mogelijkheid gekomen om een familiewoning onder voorwaarden vergunningvrij te plaatsen. Dat maakt extra woonruimte op je eigen erf een stuk toegankelijker.
Familiewoning of mantelzorgwoning: wat is het verschil?
De twee termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze zijn niet hetzelfde.
- Mantelzorgwoning: bedoeld voor huisvesting in verband met mantelzorg, dus voor iemand die zorg geeft of ontvangt.
- Familiewoning: bedoeld voor meerderjarige familieleden in de eerste graad. Een zorgrelatie is hiervoor niet nodig.
- Gemeenschappelijk: het gaat in beide gevallen om een zelfstandige woning op eigen erf, die onder voorwaarden vergunningvrij kan worden geplaatst.
Omdat een familiewoning niet afhankelijk is van een zorgvraag, past deze bij veel meer gezinssituaties.
Voor welke familieleden is een familiewoning bedoeld?
De landelijke regeling geldt voor meerderjarige familieleden in de eerste graad en hun huishouden. Het gaat om je partner, (schoon-, stief- en adoptie-)ouders, (pleeg-, stief- en adoptie-)kinderen en schoondochters en schoonzonen.
Wil je een woning plaatsen voor iemand die buiten deze groep valt? Informeer dan bij je gemeente. Gemeenten kunnen de landelijke regels namelijk verruimen.
Hoe groot mag een mantelzorgwoning zijn?
Dit is een van de meest gestelde vragen. Het antwoord hangt af van de grootte van je erf, de bestaande bebouwing en de regels van je gemeente.
Een maximum van 100 m²
Voor mantelzorgwoningen wordt vaak een maximale oppervlakte van 100 m² gehanteerd. Ook voor een verplaatsbare woning buiten het stedelijk gebied wordt in de landelijke regeling een grens van 100 m² genoemd.
De rekenregel voor jouw erf
Daarnaast is er een rekenregel die bepaalt hoeveel bijbehorende bouwwerken je in totaal op je erf mag hebben. Die is afhankelijk van de grootte van het bebouwingsgebied, het deel van je erf waar je vergunningvrij mag bouwen:
- Bij een bebouwingsgebied tot en met 100 m²: 50% van dat gebied.
- Bij een bebouwingsgebied tussen 100 en 300 m²: 50 m², plus 20% van het deel boven de 100 m².
- Bij een bebouwingsgebied boven 300 m²: 90 m², plus 10% van het deel boven de 300 m², met een maximum van 150 m².
Een voorbeeld: heb je een bebouwingsgebied van 200 m², dan is de rekensom 50 m² + 20% van 100 m² = 70 m². Bestaande bijgebouwen zoals een schuur of garage tellen meestal mee in dat totaal.
Je gemeente kan ruimere regels hanteren
Gemeenten mogen de landelijke regels verruimen en kunnen ook sturen waar vergunningvrij bouwen mogelijk is. Controleer daarom altijd het omgevingsplan van jouw gemeente voordat je een keuze maakt.
Waar mag je een familiewoning plaatsen?
Volgens de landelijke regeling is een vergunningvrije familiewoning bedoeld voor het achtererfgebied. Plaatsing op het voorerf is landelijk gezien niet vergunningvrij mogelijk. Er gelden daarnaast voorwaarden, bijvoorbeeld voor de hoogte en de afstand tot openbaar toegankelijk gebied.
Bij grotere erven of in het buitengebied kan plaatsing op het zij- of voorerf ruimtelijk logisch zijn. Gemeenten kunnen hiervoor een ruimere lokale regeling toepassen. Vraag dus na wat er bij jou mogelijk is.
Vergunningvrij betekent niet regelvrij
Ook als je geen omgevingsvergunning nodig hebt, moet de woning aan de regels voldoen. De bouwtechnische regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) blijven gewoon van toepassing, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, ventilatie en energieprestatie.
Denk ook aan de praktische kant: aansluitingen voor water, elektra en riolering, een goede bereikbaarheid van de plek en eventuele kabels en leidingen in je tuin.
Voordelen van een familiewoning op eigen erf
Dichtbij en toch zelfstandig
Je familielid woont dichtbij, maar heeft een eigen voordeur, eigen voorzieningen en dus eigen privacy. Dat werkt voor beide kanten prettig.
Een oplossing voor de woningnood
Voor kinderen die door het woningtekort langer thuis blijven wonen, kan een familiewoning een stap naar zelfstandigheid zijn zonder dat zij ver weg hoeven te verhuizen.
Flexibel in gebruik
Afhankelijk van het type woning kan deze later voor een andere bewoner worden gebruikt of eventueel worden verplaatst. Bespreek dit vooraf, zodat je een woning kiest die past bij jouw situatie op de lange termijn.
In vijf stappen naar een familiewoning
- Controleer de regels van je gemeente en het omgevingsplan.
- Bepaal de grootte van je bebouwingsgebied en bereken hoeveel ruimte je hebt.
- Stel vast voor wie de woning bedoeld is en of die persoon binnen de regeling valt.
- Kies een woning die past bij de wensen en de regels, en let op de bouwtechnische eisen.
- Regel de aansluitingen en laat de woning professioneel plaatsen.
Waarom kiezen voor Moduhomes?
Een extra woning op je erf plaatsen is een grote stap. Daarom kijken we bij Moduhomes niet alleen naar de woning zelf, maar ook naar je erf, je gezinssituatie en de regels in jouw gemeente.
We helpen je om de mogelijkheden helder in kaart te brengen, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.
Een familiewoning die past bij jouw erf en gezin
Een familiewoning op eigen erf biedt een mooie combinatie van nabijheid en zelfstandigheid. Wil je meer weten over de actuele regels? Lees dan ons nieuwsbericht over de regelgeving voor familiewoningen in 2026.
Twijfel je tussen een familiewoning en een mantelzorgwoning, of wil je weten welke afmetingen mogelijk zijn? Bekijk dan onze pagina over de mantelzorgwoning en neem contact met Moduhomes op voor persoonlijk advies.
Veelgestelde vragen over een familiewoning op eigen erf
Wat is een familiewoning op eigen erf?
Een familiewoning is een zelfstandige woning op het erf van een bestaande woning, bedoeld voor een meerderjarig familielid in de eerste graad en diens huishouden.
Is een familiewoning vergunningvrij?
Onder voorwaarden wel. Sinds de inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting op 1 juli 2026 bestaat hiervoor een landelijke regeling. De bouwtechnische regels blijven wel van toepassing en je gemeente kan aanvullende of ruimere regels hebben.
Hoe groot mag een mantelzorgwoning zijn?
Vaak geldt een maximum van 100 m², maar dit hangt af van je erf, de bestaande bebouwing en de regels van je gemeente. Gebruik de rekenregel voor je bebouwingsgebied en controleer het omgevingsplan.
Wat is het verschil tussen een familiewoning en een mantelzorgwoning?
Een mantelzorgwoning is bedoeld voor huisvesting in verband met mantelzorg. Een familiewoning is bedoeld voor meerderjarige familieleden in de eerste graad, zonder dat er een zorgrelatie hoeft te zijn.
Voor wie mag ik een familiewoning plaatsen?
Voor je partner, ouders, kinderen en schoonfamilie in de eerste graad, mits zij meerderjarig zijn. Voor andere familieleden kan je gemeente soms ruimere mogelijkheden bieden.
Mag ik een familiewoning voor in de tuin plaatsen?
Landelijk is de vergunningvrije regeling bedoeld voor het achtererfgebied. Gemeenten kunnen een ruimere regeling hanteren, ook voor het zij- of voorerf.
Heb ik nog een bouwvergunning of melding nodig?
De ruimtelijke regels zijn onder voorwaarden vergunningvrij, maar de bouwtechnische eisen uit het Bbl blijven gelden. Vraag bij je gemeente na welke stappen voor jouw situatie nodig zijn.
Waar kan ik meer informatie krijgen over een familiewoning op eigen erf?
Ben je op zoek naar meer informatie over een familiewoning op eigen erf? Bij Moduhomes kun je advies krijgen over de mogelijkheden, afmetingen en regels voor jouw erf.
