Een mantelzorgwoning kan in veel gevallen vergunningsvrij geplaatst worden, maar “vergunningsvrij” betekent niet “regelvrij” — er gelden altijd landelijke én vaak gemeentelijke voorwaarden.
De landelijke basis: Bijlage II Bor (sinds 2014)
- Maximaal 100 m² bruto oppervlak, samen met eventuele overige bijgebouwen op het erf.
- Nokhoogte tot 5 meter, goothoogte tot 3 meter.
- Alleen de begane grond telt mee als woonruimte.
- Plaatsing op het achtererf, met minimaal 1 meter afstand tot de erfgrens.
Aanvullende voorwaarden die gemeenten sinds 2024 mogen stellen
- Aantoonbare, intensieve mantelzorgbehoefte, doorgaans minimaal circa 8 uur per week.
- Maximaal twee bewoners.
- Een tijdelijk karakter van de woning.
- Een specifieke onderbouwing van de mantelzorgbehoefte, waarbij de medische onderbouwing per gemeente verschillend geregeld is.
Waarom “vergunningsvrij” toch een check bij de gemeente vereist
Sinds 2024 bepaalt elke gemeente zelf de exacte aanvullende voorwaarden, bovenop de landelijke basisregels. Wat in de ene gemeente met een eenvoudige melding vergunningsvrij is, kan in de buurgemeente een vergunning vereisen, bijvoorbeeld door een net iets ander bestemmingsplan of een strengere toets op de mantelzorgbehoefte. Altijd vooraf navragen voorkomt een woning die achteraf alsnog weg moet.
Hoe pakt Moduhomes dit aan?
Bij elk traject voeren we, als onderdeel van het gratis intakegesprek, een gratis en vrijblijvende vergunningscheck uit — specifiek voor jullie gemeente en erf. Pas nadat dit helder is, gaan we door naar de showroomvisite en de offerte, zodat je nooit een woning bestelt zonder te weten of plaatsing daadwerkelijk vergunningsvrij kan.
Wat verandert er per 1 juli 2026 en 1 januari 2027?
Met de Wet versterking regie volkshuisvesting (van kracht per 1 juli 2026) en het bijbehorende Besluit (verwacht per 1 januari 2027) komen er landelijke, uniforme regels die de huidige gemeente-per-gemeente verschillen moeten vervangen. Voor de nieuwe “familiewoning”-vorm vervalt naar verwachting de eis van een mantelzorgverklaring — een relevante ontwikkeling voor wie twijfelt tussen een klassieke mantelzorgwoning en een woning voor familie zonder directe zorgbehoefte. Lees meer in onze content over de [Familiewoning] — de bredere, nieuwe optie die hieruit voortkomt.
Verschillen tussen gemeenten: een voorbeeld
Stel: gemeente A vraagt alleen een schriftelijke onderbouwing van de mantelzorgbehoefte door de aanvrager zelf, terwijl buurgemeente B een verklaring van de huisarts of wijkverpleegkundige verplicht stelt. Beide gemeenten houden zich aan dezelfde landelijke basisregeling (max. 100 m², 5 meter nokhoogte, 3 meter goothoogte, 1 meter afstand tot de erfgrens), maar de praktische drempel om te starten verschilt. Dit soort verschillen is precies waarom navragen bij je eigen gemeente, vóórdat je een woning bestelt, zo belangrijk is.
Wat als de gemeente de aanvraag afwijst?
Een afwijzing van een vergunningsvrij traject betekent niet automatisch dat een mantelzorgwoning onmogelijk is — vaak is dan alsnog een reguliere vergunning aan te vragen, of blijkt een andere plek op het erf wel te voldoen aan de eisen. Een gratis vergunningscheck vooraf voorkomt dit soort verrassingen zoveel mogelijk, omdat we dan al vroeg in het traject weten waar we rekening mee moeten houden.
Veelgestelde vragen
Moet ik zelf de vergunningscheck bij de gemeente doen, of doet Moduhomes dat? Wij voeren deze check gratis en vrijblijvend voor je uit tijdens het intakegesprek, zodat je niet zelf hoeft uit te zoeken welke gemeentelijke voorwaarden gelden.
Hoe lang duurt een vergunningsvrij traject in totaal? Als de vergunningscheck positief uitvalt, verandert er niets aan de gebruikelijke doorlooptijd van 3 tot 6 maanden van bestelling tot oplevering.
Is er een minimumleeftijd voor de mantelzorgontvanger? De landelijke regeling stelt hier geen expliciete eis aan; relevant is de aantoonbare, intensieve mantelzorgbehoefte, ongeacht de leeftijd van de ontvanger.
Bron: MantelzorgNL.
Twijfel je of jullie situatie vergunningsvrij is? Neem contact op via info@moduhomes.nl of 085-060 81 18 voor een gratis, vrijblijvende vergunningscheck.
